Ana Sayfa  |  Yardım  |  Üyeler  |  Giriş  |  Kayıt
 
OTURUYORSAN KALK; AYAKTAYSAN YÜRÜ; YÜRÜYORSAN KOŞ!
Yurt ve dünya sorunlarına soldan bakan dostlar HOŞGELDİNİZ .Foruma etkin katılım yapabilmeniz için KAYIT olmalısınız.
Forum Ana Sayfası  »  Felsefi Tartışmalar
 »  ‘Aydınlanma nedir?’ 233 Yaşında!

Yeni Başlık  Cevap Yaz
Toplam 2 Sayfa:   «ilk   <   1   [2] 
Cvp:
Yazan Cevap içeriği

boşluk

melnur
[Gelenek]
Forum Yöneticisi

Varsayılan Kullanıcı Resmi

Kayıt Tarihi: 02.08.2013
İleti Sayısı: 5.492
Şehir: İstanbul
Durum: Forumda Değil

E-Posta Gönder
Özel ileti Gönder

Cevap Tarihi: 18.12.2017- 09:13
Alıntı yaparak cevapla  


Köylerden gelindi, tarihe armağan edildi...- Özer Yatanaslan


soL Kültür'ün Aydınlanma Dosyası devam ediyor... Yazı dizimizin bu bölümünde yine köy enstitülerine değiniyoruz... Köylerden gelinip tarihe armağan edilen; sonrasında yıkımın, talanın, gericiliğin saldırısında yok edilen köy enstütüleri...

Resim Ekleme
Üzerine yüzlerce kitap, öykü, makale, tez yazıldı. Belgeseller çekildi. Çoğunun hülyası, azının gerçeği oldu.

Savaştan çıkmış, neredeyse tüm kadrolarını savaşta kaybetmiş bir ülkenin en çok ihtiyaç duyulanını var etmek için yola koyuldular. Köylerinden çıktıklarında yamalı elbiseleri, nasır tutmuş elleri, yırtık ayakkabıları ve dünyaya geldiklerine bin pişman yüz ifadeleri vardı. Nereye gittiklerini pek kestirememiş olsalar da, ülkeyi yeniden kurmaya, insan olmanın tadına varmaya gidiyorlardı. Köylüler onları “Bu bebeler mi bunları yapacak?” diyerek alaycı tavırlarıyla karşıladıklarında olacakların farkında bile değillerdi. Yeni bir dünya kuracaklardı bozkırın orta yerinde, köylüye rağmen. Çocuk yaşta işe koyulacaklardı, üstelik hiç şikâyet etmeden. Yollara düşülmüştü artık, geri dönülmezdi. Trenler kömüre; atlar, öküzler arpaya doymuştu. Büyük serüven başlamıştı.

BİLİM, ÜRETİM VE İNSAN OLMANIN HAZZI

Takvim 1940 yılının baharını gösteriyordu. 3803 sayılı Köy Enstitüleri Kanunu meclisten muhalefete rağmen geçmişti. Hitler faşizmi ikinci büyük savaşta insanlığı yok etmek için yoğun çaba gösterdiğinde dünya açlık-sefalet içindeydi. Anadolu’nun dört bir yanından gelen bebeler ‘modern’ binalar inşa etmeye başlamıştı. Yokluğun içinde öncelik yatakhane ve ders görecekleri dersliklerdeydi. Çünkü kış yaklaşıyordu. İlk günlerde kurdukları derme-çatma çadırlarda barınmak olmazdı. Binalar hızla yükseliyor, herkesin içi neşe ve umut ile doluyordu. Atölyeler, spor ve tarım alanları, tiyatrolar, ahırlar, depolar… Eğitim-öğretim de inşaatlarla beraber başlamıştı. Bebeler ustalık ederken, okuma-yazma öğrenecek, müzik aleti kullanacaklardı. Birlikte şarkılar söylenecek, dans edecek, kütüphaneler dolusu kitap okuyacaklardı. Piyeslerde oynayacak ve izleyicileri şaşkına çevireceklerdi.

Hepsi hayata yeniden gelmiş gibiydiler. Artık gülebiliyorlardı. Düzenli besleniyor, tahta yataklarında rahat uyuyorlardı. Hasta olduklarında başlarında doktorları oluyordu.

Hasanoğlan Köy Enstitüsü müdür yardımcısı Mustafa Güneri şöyle anlatıyor:

“İlköğretim umum müdürünün aracılığıyla Ankara Hıfzıssıhha Kurumu doktorlarından –daha sonra Adana milletvekili olan– rahmetli Ali Menteşoğlu’nun köye gelmesi sağlandı. Doktor haftada bir gün geliyor, gece kalıyor, çocukları muayene ediyor, iğnelerini yapıyordu. Aynı zamanda köylünün de hastalarına bakan doktor ertesi gün Ankara’ya dönüyor ve bu iş için ücret almıyordu.

Hasanoğlan’da istasyon yoktu. Yedi kilometre ilerde Lalahan istasyonunda iniliyor oradan enstitüye yayan geliniyordu. Enstitünün bir taşıma aracı yoktu. Ali Menteşoğlu da yayan geliyor ama kendisine sorulduğunda, enstitü sakinlerini üzmemek için vesaitle geldiğini söylüyordu. Bir gün yine aynı şekilde geldiğini söyleyince, ayağındaki çamur gösterilerek pek de vesaitle gelmişe benzemediği söylenince, gülerek ‘O kadar da olacak!’ cevabını vermişti. Ali Menteşoğlu’nun bu şartlarda gelip gitmesi enstitü mensuplarını fazlasıyla üzüyordu. Bu fedakâr doktora herkes minnettardı.

İdareciler bir araya gelerek bir defaya mahsus olmak üzere 500 lira ücret vermeyi kararlaştırdılar, bordroyu hazırlayıp imza etmesini rica ettiler. Ali Menteşoğlu gülümseyerek: ‘Siz burada sabah altıda kalkıyor, işe başlıyor, gece 24’te yatıyorsunuz; hatta geceleri de hizmetiniz oluyor. Bu memlekete hizmetlerin en büyüğünü yapıyor, bundan da zevk alıyorsunuz. O halde müsaade edin de bu kuruluşa hizmet ederek haftada birkaç saat de ben zevk alayım,’ diyerek bordroyu iade etti. Bu sözleri orada bulunanların gözlerini yaşartmıştı.”[1]

EĞİTİM...

Köyden gelip yeni hayata merhaba dedikleri, el emekleri ile var ettikleri bu köylerde mutluydular. Erkenden kalkıyor, dersliklere güle oynaya gidiyorlardı. Öğretim sadece kitaptan değil, yaşayarak öğreniliyordu. Bilimi deney yaparak öğreniyor, bilgiyi daha kalıcı hale getiriyorlardı. Toprağı ekiyor, mahsulü hep birlikte kaldırıyor, hep birlikte tüketiyorlardı. Kilometrelerce uzaktan içme suyu getiriyorlardı. Elektrik santrali kuruyor, karanlıktan kurtuluyorlardı, cehaletten kurtuldukları gibi. Dikiş atölyelerinde pijama, önlük, don dikiyorlardı. Kışları kayak yapıyor, kartopu oynuyorlardı. İnekleri sağıyor, fidesinden domates yiyorlardı. Her hafta sonu ortak toplantılar düzenliyor, genel değerlendirmeler yapıyorlardı.

Kendilerini ifade etmekte yetişkinler kadar başarılıydılar. Haksızlığa karşı duruyor, yanlışı düzeltiyor, doğruda ısrarcı davranıyorlardı. Birçok konuda uzun tartışmalara katılıyor, kitaplardan alıntılarda bulunuyorlardı.

Bir bilim insanı olan Niyazi Berkes Çifteler Köy Enstitüsü’nü ziyaretinde, Müdür Rauf İnan’ın kendisinden öğrencilere bir konferans vermesini ister. Teklifi kabul eden Berkes konferans anısını şöyle anlatır:

“(…) O konuşmayı yapacağım güne kadar öğrencileri tarlada, makine başında, halay çekmede ve kendi yazdıkları piyesleri oynamakta seyretmiş, hayran kalmıştım. Öyle olduğu halde, hâlâ hatırlıyorum, konuşmaya başlarken içimde ‘bu köylü çocuklara ne söylerim, ne anlarlar?’ diyen bir ses vardı. Rauf İnan’ın teklifini kabul ettiğime, çok geçmeden pişman olmaya başladım. Ama karşımda benim hiç tanımadığım insanlar olduğunu gördükçe içimden ne kadar snopluk duyguları varsa yıkıldı. Çocuklar yalnız benim söylediklerimi anlamakla kalmıyorlar, eksik bile buluyorlardı. Soru yöneltmeleri zamanı gelince, bunların benim fakültede bir türlü konuşturamadığım, konuştuklarında da insanı tartışma açtırdığına bin kez pişman edecek saçma iddiaları ortaya atıp, tartışmayı rezil eden öğrencilere benzemiyorlardı. Nereden öğrenmişlerdi bunları? Bu kadar kısa zaman içinde. Soruların hepsi önemliydi. Birbirleriyle yarış edercesine ve tam bir özgürlükle konuşuyorlardı.”[2]

KÖYE DÖNÜŞ...

Öğrendikleri her şeyi paylaşacak yaşa gelmişlerdi artık. Köylerine geri döndüklerinde sadece öğretmenlik yapmayacaklardı. Kapıyı çalan köylüye sırtlarını dönmeyeceklerdi. Okulun olmadığı yerde köylüyle beraber derslik, lojman yapacaklardı. Birlikte harman savurup, tohumluğu ambara, ekmekliği değirmene taşıyacaklardı. Kara tahtada öğretmen, teneffüste çocuk olacaklardı. Köylüye okuma-yazma öğretecek, sağlık eğitimi vereceklerdi. Kütüphaneler kuracak, okuma yarışmaları düzenleyeceklerdi. Enstitülerde öğrendikleri her şeyi kendi köylerine taşımanın heyecanıyla yeni güne uyanacaklardı. Köy odaları naftalin değil, kâğıt kokacaktı.

Öyle de oldu. Köylere eğitim-öğretim ile hayat geldi. Öğretmen köyün doktoru, mühendisi, veterineri, müzisyeni oldu. Cumhuriyetin uğrayamadığı köylere enstitülerin yetiştirdiği gençler aydınlanma bayrağını taşıdı.

YIKIM, TALAN, GERİCİLİK...

Köy Enstitüleri’nde yaşam ülkenin her yanını hızla etkisi altına almaya devam ederken Halk Partisi içindeki muhalefet daha da güçlenmişti. Gericiler boş durmuyorlardı, ülkenin dört bir yanında söz sahibi olmaya başlamışlardı. Hatta enstitüleri yönetiyorlardı. Kızlı-erkekli eğitimin Türk ahlakına uygun olmadığını söyleyerek halka ‘ahlak’ dersi veriyorlardı. Enstitülerdeki üretim ilişkilerinin komünizm propagandası olduğunu ifade ederek ‘milli’ duyarlılıklarını tekrar açığa çıkarıyor, enstitülerin fuhuş merkezi olduğunu yüzleri hiç kızarmadan herkese anlatıyorlardı. Enstitüler kapatılmalıydı. Onlar için eğitim, üretim, eğlenmek, tiyatro… her şey kötüydü.

Binaları artık tüccarlar yapıyordu. Üretimin yerini tüketim almaya başlamıştı.

Hasanoğlan Köy Enstitüsü müdür yardımcısı Mustafa Güneri bir anısında şöyle anlatıyor:

“Hasanoğlan’dan ayrıldıktan birkaç sene sonra enstitüye uğramış, bir arkadaşa misafir olmuş, ona şu soruyu sormuştum: ‘Hastaneye yakın yemekhanelerden biri yapılırken, betonarme için kullanılacak kum topraklıydı. Bu kum, yeteri kadar su olmadığı için iyi yıkanamamıştı, o binada çatlama oldu mu? Atölyedeki çalışmalar nasıl gidiyor?’ Aldığım cevap şu oldu: ‘Hayır… Çocukların yaptığı binalarda çatlama olmadı, sapasağlam duruyor. Fakat 1951’den sonra müteahhide yaptırılan salon çöktü. Bereket versin içinde kimse yoktu. Atölye çalışmalarına gelince… Program değişti. Şimdi atölyelerde kâğıttan mangal yapılıyor.’ Bu cevabın inşaatla ilgili kısmına sevinmiş, atölye çalışmalarıyla ilgili kısmına da üzülmüştüm.”[3]


Cvp:
Yazan Cevap içeriği

boşluk

melnur
[Gelenek]
Forum Yöneticisi

Varsayılan Kullanıcı Resmi

Kayıt Tarihi: 02.08.2013
İleti Sayısı: 5.492
Şehir: İstanbul
Durum: Forumda Değil

E-Posta Gönder
Özel ileti Gönder

Cevap Tarihi: 18.12.2017- 09:15
Alıntı yaparak cevapla  


Resim Ekleme
İzmir Kızılçullu Köy Enstitüsü - Adnan Menderes tarafından NATO’ya tahsis edilmiştir

Atölyeler çürümeye terk edilmişti. Tezgâhlardan çekiç sesleri gelmez, tarlada ekinler biçilmez, ahırda inekler sağılmaz olmuştu. Diğer enstitülerden yardıma gelen arkadaşlarını görememenin hüznü herkesin içini kaplıyordu. Dayanışma, dostluk ‘Söz Milletindir’ diyenler tarafından yok ediliyordu. Demokrat Parti iktidara gelmişti ve enstitülerde ilericilik adına ne varsa yok edilecekti. Öyle de oldu. Binlerce öğretmenin, sağlık memurunun yetiştirildiği köyler kapatılmıştı. Baharla gelen aydınlık, kışa dönen havayla karanlığa mahkûm edilmişti. Paranın hükmü, gericiliğin saltanatı kendisine yeniden yol açmıştı.


Resim Ekleme
Eskişehir Çifteler Köy Enstitüsü binası

***

Enstitülerin ömrü kısa sürse de, bıraktıkları etki uzun süre kendisini gösterecekti. Binlerce öğretmen aldığı eğitim ile köyleri aydınlatacak, kendilerinden sonra gelenlere önemli miraslar bırakacaktı. Bıraktıkları miras birçok şeyi değiştirecekti. Enstitülerden mezun olan sayısız yazar, oyuncu, müzisyen, öğretmen ülkenin dört bir yanına yayılarak gericiliğe karşı seferberliği çoktan ilan etmişlerdi.

Köy yaşamını romanlarına her fırsatta taşımayı başaran yazar Fakir Baykurt enstitülerden övgüyle bahseder.

“Dikenlerin arasından çıkıp gelen bir yazarım ben. Yüzyıllarca karanlıklarda bırakılmış köylerin birinden, Akçaköy’denim. Ailem yoksuldu. Kır bayır kırk iki dönüm toprağımız vardı… Annem babam okuma yazma bilmiyordu. Köyümüze geçten geç tek açılan ilkokul yalnız üç sınıftı. Evimizde tek bir kitap yoktu. Cumhuriyet beni götürdü, açtığı Köy Enstitüsü’nde eğitti. Öğretmen yaptı. Elime kalem verdi, yurdun yazarları arasına attı.”[4]

SON SÖZ YERİNE

Orada yaşayarak öğrenen insanlar tohumu topraktan, gübreyi ahırdan alırdı. Yaşayanları anlatır. Kar yağınca kayak yapar, dam akınca ustalık ederlerdi köy yerinde, tarlada ırgat olurlardı, okulda hademe, öğretmenlik dışında. Sorsanız kendilerine maraba derlerdi, ama siz onları aydınlanma ile hatırlayın.

Evet, tarif edilen bir devrin battığı yerdir.

Battığı yerden daha iyisinin ve daha gelişkininin var edileceği kesindir.

[1] Mustafa Güneri (2014), “Hasanoğlan Hatırası”, İş Bankası Kültür Yayınları, s. 116.

[2] Niyazi Berkes (2014), “Unutulan Yıllar”, İletişim Yayıncılık, s. 253-254.

[3] Mustafa Güneri, a.g.y., s. 115.

[4] Asaf Güven Aksel (2017), “Sola Bakan Portreler”, Yazılama Yayınevi, s. 24.

http://haber.sol.org.tr/kultur-sanat/aydinlanma-dosyasi-koylerden-gelindi-tarihe-armagan-edildi-221383


Cvp:
Yazan Cevap içeriği

boşluk

melnur
[Gelenek]
Forum Yöneticisi

Varsayılan Kullanıcı Resmi

Kayıt Tarihi: 02.08.2013
İleti Sayısı: 5.492
Şehir: İstanbul
Durum: Forumda Değil

E-Posta Gönder
Özel ileti Gönder

Cevap Tarihi: 23.12.2017- 04:21
Alıntı yaparak cevapla  


Aziz Nesin aydınlığında! - Orhan Gökdemir


Yarın Ankara yoluna düşeceğiz. Ankara Nazım Hikmet’te dostlarımızla Aydınlanma mücadelemizin simge ismi Aziz Nesin’i konuşacağız.

Ankara yoluna aşinayım ta 1980’li yıllardan. Yıl 1987. Yalçın Küçük Hocanın başını çektiği Toplumsal Kurtuluş dergisinin kurucuları arasındayım bütün toyluğuma rağmen. Mesut Odman’la, Durmuş Tiryaki’yle, Candan Baysan’la tanışıklığımız o yıllardan. Kısa aralıklarla İstanbul-Ankara arasında gittim geldim bir süre. Her İstanbullu gibi biraz şaşı bakıyordum Ankara’ya. Bunda “Dal”ında kalmamın, mahpusunda yatmamın da etkisi vardır belki, kim bilir? Geçen ay “olaylı” Doğan Avcıoğlu toplantısından sonra Hocayla yemekte buluştuk. Yalçın Hoca “övünüp duruyorsun ama seni hapse ben soktum” dedi sohbet arasında. Gülüştük. Yüce Gök’e ve Yalçın Hoca’ya şükürler olsun, sayesinde buralardayız!

Şaka değil, o sayede benim için çok önemli olan pek çok aydınımızla tanıştım. Bir kısmıyla uzun, bir kısmıyla kısa dostluklarımız oldu. Sırrı Öztürk yayıncım oldu mesela, Talat Turhan’la birlikte kitaplar yazdık. Can Yücel’i, Müştak Eranus’u ve Rasih Nuri İleri’yi de dergi için gidip gelmeler vesilesiyle tanıdım. Aziz Nesin’le tanışma onuruna da o sayede eriştim. Toplumsal Kurtuluş’un fırtına gibi estiği zamanlar, hevesli ve genç bir gazeteciyim. Yalçın Hocanın isteğiyle Maçka’daki çalışma ofisine gittim, konu neydi hatırlamıyorum. Ufak tefek, ak saçlı bir adam karşıladı beni. Ülkenin en üretken, en inatçı, en aydınlık insanlarının birinin karşısında olduğumun bilincindeydim. Borçluyuz. Bizde, bizim kuşakta, hepsinin izi kalmıştır.

Madem mevzu Aydınlanma mücadelemiz, bir de Turan Dursun’u hatırlatayım. Hiç karşılaşmadım onunla. Doğu Perinçek çevresinin yayınladığı “2000’e Doğru” dergisinde “Din Bilgisi” yazardı. Bir yazardan çok dünyaya yolu kazara düşmüş bir uzaylı gibiydi Turan Dursun. Dinin ta içinden ve en altından geliyordu. Okuya okuya inançtaki hurafenin kokusunu almış, aldıktan sonra baktığı her yerde o hurafelerin izini sürmeye başlamıştı. Öfkeliydi insanın din ile kandırılmasına, yakaladığını tepeliyordu.

Turan Dursun’u resmi tabancalı yobazlar öldürdü. Aziz Nesin Sivas’ta yobaz yangınından kıl payı kurtuldu. Aydınlanma mücadelemizin iki yiğit savaşçısıdırlar.

Peki, ışıklarını yitirdiler mi? Onların izinden yürüyen bizler karanlığa yenildik mi?

Ne dünün meselesi karanlık, ne aydınlık bugünün mücadelesi. İnsanlığın en kadim kavgalarından birinin tam ortasındayız. Her şey olması gerektiği gibi. Gerici karanlığı devrimler yırtıp atar. Sonra ışığın rengi solar. Gericiliğin hamle yaptığı dönemleri mutlaka bir ışık huzmesi aralar. İşimiz o aralığı genişletmektir. Aziz Nesin, karanlıkta parıldayan o ışık huzmesidir. Yönümüzü ona dönüyoruz…

***

Yaşamı tutarsız olanda akli tutarlılık aranmaz. Ne eğitim meselesidir tutarlık, ne aile, ne soy, ne sop. Sınıfsal bir meseledir bu. Aziz Nesin yaşamıyla da aklıyla da tutarlı bir aydınımızdır. Cumhuriyet kuşağıydı Aziz Nesin. Yoksul halkın yanında tutmuştu safını. O saftaki yoldaşlarının çıkarının laik cumhuriyette ve aydınlanmada olduğunun bilincindeydi. En nefret ettiği de o fukara halkın din ile aldatılmasıydı. Şöyle diyordu bir söyleşisinde: "Ben bir rastlantıyla okuma olanağı bulmuştum. Açların, çıplakların, okumayanların yerini, şans bize gülmüş, biz doldurmuştuk. Peki, bana bunları kim veriyor diye sorduğumda, o günlerdeki yanıtım devlet oluyordu. Daha sonra devlet kimi temsil ediyor sorusuyla asıl karşılığını buldum. Halk veriyordu, Türkiye gibi okumayanların milyonları bulduğu bir ülkede okuyabilenleri aslında halk okutuyordu... Bu borç ödenmez, ama ödemeye çalışmak gerekiyor işte böylece de sosyalist oldum…"

1915’de doğuyor, 1908 ile 1923, doğumu iki devrimin arasındadır. 1930’da parasız yatılı Çengelköy Askeri Lisesi'ne giriyor. Maçka Askeri Fen Tatbikat Okulunu 1941'de üsteğmen olarak bitiriyor. Babasının adı olan “Aziz”i o yıllarda yazdığı yazılarında kullanıyor. Malum askerlerin yazı yazmaları pek hoş bir faaliyet sayılmıyor. 1944’te ordudan atılıyor. Ordudan atılması ülkenin en önemli yazarlarından biri için kapının aralanması anlamına geliyor ama. İstanbul'a döndüğünde Yedigün'de yazmaya başlıyor. Demek ki yazmaya başladığında ülke CHP’den Demokrat Parti’ye geçmektedir. “Demokrasiye geçiş” diyoruz şimdi.

Bir parantez açayım: Yazı devrimine ilk gençliğinde yakalanmıştır Aziz Nesin. Notlarını hep Arap elifbası ile tuttuğunu biliyoruz. O elifbaya çok hâkim olmasına rağmen yenisinden yakınmamıştır hiç. O kadar ki Sivas yangınının arkasından tuttuğu notlar da Arap elifbasıyladır. “Bu kaçıncı öldürülüşüm hain!” başlığıyla kaleme aldığı o notlarda Metin Altıok, Behçet Aysan ve Uğur Kaynar’ın otelin merdiven basamaklarında çekilmiş fotoğrafının detaylarına ilişkin şunları yazmaktadır: “Resimde üçünün de elinde savunma silahları var: Behçet’in önünde yangın söndürme aygıtı, Uğur’un elinde seçemediğim bir şey, Metin’in elinde de saplı badana fırçası. Metin savunma silahını, benimle Sivas cehennemini birlikte yaşadığımız arkadaşıma göstererek, ‘Hanımefendi’ demişti, ‘Bir şairin silahı da ancak işte böyle olur.”

Bu da bir yazarın hayatıdır neticesinde. 1946'da Esat Adil, Türkiye Sosyalist Partisi'ni kurar ve Nesin de bu partiye üye olur. İki ay üye kaldıktan sonra istifa ederek ayrılır. Marko Paşa’yı çıkarmaya başlar. 1948'de Azizname'yi yazdığı için tutuklanır, yargılanır, serbest kalır. 1949'da İngiliz Prensesi Elizabeth, İran Şahı Pehlevi ve Mısır Kralı Faruk şikâyette bulunur. Bir de bunları küçük düşürdüğü iddiasıyla yargılanır. Bir yıl sonra Politzer'in "Marksist Felsefe Dersleri" adlı kitabını çevirdiği ve yayınladığı için 16 ay hapse mahkûm olmuştur. 6-7 Eylül olaylarında suçlu odur. Yatar çıkar. O sırada Demokrat Parti alaşağı edilir. 27 Mayıs’a destek olmak için kazanmış olduğu Altın Palmiye ödüllerinden birini Hazineye bağışlar. Yanıldığını çabuk anlayacaktır, Şöyle özeleştiri yapar: "Ayıbımı yüzüme vurmazsanız, ilk Altın Palmiye'yi, 27 Mayıs'ın coşkulu, duygulu sevinci içinde, götürüp Devlet Hazinesine verdiğimi söyleyeceğim; hani hacılarımıza döviz yetiştirmeye çalışan Devlet Hazinesi'ne…” 1961’de yazılarından rahatsız olan Cemal Gürsel’in emriyle yeniden tutuklanır.

Biz son döneminin tanığıyız ne yazık ki. 12 Eylül karanlığında parlayan bir yıldızdı o. Bilar’ı kurdu. Aydın Bildirisine öncülük etti. Dağılan Üniversiteleri “Halk Üniversiteleri” olarak toparlamaya çalışıyordu. Bu uğurda yazıp çizmeyi bile bıraktı. Her sözünde her eyleminde yaklaşmakta olan karanlığa dikkat çekiyordu. O karanlık nihayet son döneminde Sivas’ta onu da yakaladı. Kabataş’tan yola çıkıp Kasımpaşa üzerinden Zincirlikuyu’ya yürüdük ertesi gün. Tabutlarda yobazlar tarafından yakılmış aydınlığımızı taşıyorduk.

***

1990’lı yıllarda bir söyleşisinde manidar soruları bakın nasıl cevaplıyor:

“-Geçenlerde ‘enayi’ dediğiniz Türk halkına artık güveninizin kalmadığını söylediniz. Neden?

Zaten yoktu ki güvenim! Türk halkı yorumları hep yanlış yapılmıştır. En büyüğünü bilerek Mustafa Kemal yapmış, ‘Türk halkı zekidir, çalışkandır” demiştir. Bunlar o zamanlar önemliydi. Türk halkı ezikti, bitikti. Moral vermek istemiştir. Yoksa o da Türklerin tembel olduğunu, zeki olmadığını biliyordu.

-Popülist bir yazarsınız. Sözleriniz bir bozgun yaşadığınızı düşündürüyor.

Bu demek değil ki halkı sevmiyorum, bütün Türkiye aptaldır. Ama Türk halkı zeki değildir. Zeki olmanın koşulları vardır. Örneğin bu halk iyi besleniyor mu? Yalan! Protein alıyor mu? Yalan! Domuz yiyor mu? Nasıl zeki olacak?

-Zeki olmak için domuz yemek şart mı?

Et yemek şart. Ama domuz yerse akıllılık eder. Çocukluğumdan dinsel şeylerden etkilenmişim, ben yiyemiyorum. Zekânın kuşaktan kuşağa geçmesi için tarih bilinci olması, eğitilmesi gerekir. Bu millet eğitiliyor mu? Yalan!

-Size ‘Bu halk enayi’ dedirten gerçek şey ne?

Şirketlerde yüzde 51 hisseyi elinde tutan egemendir. Toplumumuzun da yüzde 60’ı enayidir. Onun için toplum enayi diyorum.

-Halkın desteğiyle yaşadığınızı söylerdiniz. Halk desteğini çekti mi sizden?

Halk desteğini çekti benden ama zaten desteği isteyerek vermedi ki. Yoksul bir ailenin çocuğuydum, halka gidip yardım isteseydim canıma okurlardı. Bu insanlar vergileriyle bana yardım ettiler. Bunu ödemenin yolu, halka sen iyisin demek değildir. Aptal, enayi olduğunu anlatmak gerekiyor.”

Aziz Nesin mizahı, aydınlığı, solculuğu, halkçılığı, devrimciliğidir bu. İster sürünsün, ister diz çöksün halkımızı seviyoruz. Zalimine karşı ayağa kalkarsa daha çok seviyoruz.

***

Ankara yolundayız. Aydınlığı ve Aziz Nesin’i düşünüyoruz. Çok işimiz var belli. Çünkü aydınımızın, solumuzun aydınlanmayla ilişkisi oğullarının Aziz Nesin’le ilişkisine benziyor. İkisinin de kadri bilinmemiş, devrimine ihanet etmiş düzenle karıştırılarak yan bakılmıştır. Hâlbuki Aydınlanma artık komünizan bir iştir. Bütün ışıkların izindeyiz, bütün ışıklar bizimdir.

Aziz Nesin mizahı, aydınlığı, solculuğu, halkçılığı, devrimciliğidir bu. Onun izinde tekrarlıyoruz: Enayi olmayacağız, ışığa döneceğiz!


Yeni Başlık  Cevap Yaz
Toplam 2 Sayfa:   «ilk   <   1   [2] 



Forum Ana Sayfası  »  Felsefi Tartışmalar
 »  ‘Aydınlanma nedir?’ 233 Yaşında!

Forum Ana Sayfası

 Bu konuyu 1 kişi görüntülüyor:  1 Misafir, 0 Üye
 Bu konuyu görüntüleyen üye yok.

Benzer konular
Başlık Yazan Cevap Gösterim Son ileti
Konu Klasör Din ile Aydınlanma arasında melnur 1 620 01.10.2017- 14:25
Konu Klasör Sol nedir, sosyalizm nedir? melnur 2 3969 12.12.2013- 13:17
Konu Klasör Yeni bir aydınlanma için umut 0 877 09.04.2016- 09:31
Konu Klasör Aydınlanma ve zihinsel ergenlik denizcan 2 1166 19.11.2014- 10:52
Konu Klasör Marksizm ve Aydınlanma buluşması... melnur 1 61 18.12.2017- 08:58

Etiketler   ‘Aydınlanma,   nedir’,   233,   Yaşında


Benzer konular
Başlık Yazan Cevap Gösterim Son ileti
Konu Klasör Din ile Aydınlanma arasında melnur 1 620 01.10.2017- 14:25
Konu Klasör Sol nedir, sosyalizm nedir? melnur 2 3969 12.12.2013- 13:17
Konu Klasör Yeni bir aydınlanma için umut 0 877 09.04.2016- 09:31
Konu Klasör Aydınlanma ve zihinsel ergenlik denizcan 2 1166 19.11.2014- 10:52
Konu Klasör Marksizm ve Aydınlanma buluşması... melnur 1 61 18.12.2017- 08:58

Etiketler   ‘Aydınlanma,   nedir’,   233,   Yaşında


Forum Yazılımı:   php Kolay Forum (phpKF)  ©  2007 - 2014   phpKF Ekibi



Forum Mobil RSS