Ana Sayfa  |  Yardım  |  Üyeler  |  Giriş  |  Kayıt
 
OTURUYORSAN KALK; AYAKTAYSAN YÜRÜ; YÜRÜYORSAN KOŞ!
Yurt ve dünya sorunlarına soldan bakan dostlar HOŞGELDİNİZ .Foruma etkin katılım yapabilmeniz için KAYIT olmalısınız.
Forum Ana Sayfası  »  Bilimin genel konuları ve bilimsel yayın ve makaleler
 »  Bilim ve bilimsel düşünme yöntemi

Yeni Başlık  Cevap Yaz
Bilim ve bilimsel düşünme yöntemi           (gösterim sayısı: 3.155)
Yazan Konu içeriği

boşluk

melnur
[Gelenek]
Forum Yöneticisi

Varsayılan Kullanıcı Resmi

Kayıt Tarihi: 02.08.2013
İleti Sayısı: 6.435
Şehir: İstanbul
Durum: Forumda Değil

E-Posta Gönder
Özel ileti Gönder

Konu Tarihi: 16.08.2013- 18:02
Alıntı yaparak cevapla  


Bilim ve bilimsel düşünme yöntemi

Bilimin ne olduğu konusunda çeşitli tanımlamalar yapılabilir ve olgu ile kuram arasında pek çok karmaşık olaydan söz edilebilir. Çoğu kez bilimin bir bilgi birikimi veya düzenli ve güvenilir bilgiler toplamı olduğundan da söz edilir. Bu ve benzer tanımlamalar bir yanıyla doğru olsa da bu tür tanımlamaların oldukça yüzeysel olduğu da söylenebilir.Bir anlamıyla bu tür tanımlamalar bilimin ne olup ne olmadığı konusunda tam olarak gerçeği yansıtmazlar. Bilimin bu tür tanımlamaları aşan bir niteliği vardır çünkü.

Bilim her şeyden önce bir anlama çabasıdır; bilimin temel amacı budur. Bu anlamda bilimin doğayı ve toplumu anlamaya yönelik bir arayış olduğu da söylenebilir. Bu çaba, bu arayış hiç bir şekilde değişmez-yanılmaz dogmalar da üretmez. Her bilgi, farklı veri ve bulgular ortaya çıktığında yenilenir. Süreç sınama-yanılma şeklinde ilerler ve yanılgılar süreç içinde ayıklanır. Olgusal ve akılcı eleştiriye açık olmayan hiç bir konu ilke ve varsayıma bilimde yer yoktur ve bu tür düşünceler bilim içinde kendine yer bulamaz.

Bilimin bir anlama çabası olması, onu, aynı çaba içinde olduğunu söyleyebileceğimiz din ve metafizik ile benzeştirse de, bilimin bu etkinliklerden farkı anlama çabasına yönelirken kullandığı yöntemde yatar. Dinler kutsal kitaplarda açıklanan birtakım söylemler ve yargılar üzerinden doğanın-evrenin peşin hükümlerini verir. Bu söylemin olgular üzerinden test edilmesi şöyle dursun, tartışılması bile olanaksızdır. Benzer şekilde metafizik de, dinlerden daha rasyonel bir tutum içinde olmakla birlikte doğanın anlaşılması konusunda oluşturduğu genel ilkelerle anlaşılmazdır ve olgusal yönden irdelenemezler. Oysa bilim bunlardan farklı olarak bağlayıcı-tartışılmaz-dogmatik genel ilkelere sahip değildir ve amacına, varsayımlarını sürekli olarak test ederek ve yanlışları ayıklayarak varmaya çalışır.

Bilimsel düşünme sistemi dediğimiz bu süeç Prof. Cemal Yıldırım'ın sözleriyle üç aşamada ayırdedilir:

"1- Gözlem verilerinin beklenti ya da varsayımlarımıza uymaması halinde ortaya çıkan bunalım.

2-Bunalımı giderme yolunda yeni hipotez veya teori oluşturma;

3-Oluşturulan yeni hipotez veya teoriyi yeni gözlemlere giderek test etme..."


Konu bir şekilde daha da açılır. Burada bir de bilimsel kuram konusuna değinmek gerekiyor. Genellikle kuram-teori denildiğinde günlük yaşamdaki varsayım anlamında değerlendirilme yanlışı vardır. Oysa kuram veya teori dediğimizde bilimde son noktayı işaret etmiş oluruz. Bir başka başlıkta yazılmış bir yazının bir bölümünü buraya aktarmakta bu yüzden yarar var:

"Çoğu zaman evrimin bir yasa değil, bir teori olduğu iddia edilir ve kanıtlanmadığı için herhangi bir gerçekliğinin bulunmadığı söylenir. Bazen de bilimsel sürecin hipotez, teori ve yasa şeklinde ilerlediği söylenir ve bu nedenle teorinin kanıtlanmamış düşünce ya da tahminler olduğu ileri sürülür. Bu yaklaşımların hiç biri doğru değildir. Bilimde yasa ve teori farklı anlamlar taşır. Yasa dediğimizde gerçekliğin genelleştirilmesinden sözetmiş oluruz. Oysa teoriler gerçekliğin açıklamasıdır. Bilimsel anlamda teori mantıksal olmanın ötesinde bilimsel olarak test edilmiş ve destek almış açıklamalardır. Buna göre bilimsel süreçte teoriler hiç bir şekilde yasalara dönüşmez. Kısaca söylersek bilimsel anlamda teori evrimsel süreçte son noktadır.

Bu bağlamda evrim bir yasa değil, bilimsel bir kuramdır.

ABD Bilimler Akademisinin yayınladığı Bilim ve Yaratılışçılık kitapçığında bu konu şu şekilde özetlenir:

Bilimin doğasını Anlatmakta Kullanılan Terimler


"Gerçek: Bilimde, tekrar tekrar doğrulanan bir gözlem pratik olarak "doğru" olarak kabul edilir. Ancak bilimdeki "doğru"luk hiç bir zaman son değildir. Bugün için doğru kabul edilen yarın bir değişime uğrayabilir ya da tümüyle yanlış olduğu gösterilebilir.

Hipotez: Doğal dünyaya ilişkin ve sınanabilecek çıkarımları olan, değişmeye açık bir öneri. Çıkarımlar doğrulanırsa, hipotezin doğru olma olasılığı artar. Eğer yanlışlığı gösterilirse, önerilen biçimiyle hipotez terk edilir veya değişikliğe uğrar. Hipotezler daha karmaşık ilişkiler ve açıklamalar oluşturmakta kullanılabilir.

Yasa: Belirtilen koşullarda doğal evrenin bir parçasının nasıl davranacağını gösteren bir genelleme.

Kuram (Teori): Bilimde, doğal evrene ilişkin olarak bilimsel anlamda gerçekleri, yasaları, çıkarımları ve sınanmış hipotezleri içeren ve kuvvetle desteklenen bir açıklama. "

Ayrıca aynı broşürde şu şekilde bir açıklama da getirilmiş:

" Evrimin "bir bilimsel gerçek olarak değil, yalnızca bir kuram" olarak öğretilmesini isteyenler, gerçekte bu sözcüklerin genel kullanım anlamlarıyla, bilimsel anlamlarını karıştırmaktadırlar. Bilimde, bulguların birikimiyle kuramlar gerçeğe dönüşmezler. Tam tersine, kuramlar bilimin son noktalarıdır. Kuramlar, yoğun bir gözlem, deney ve bilimsel yaratıcılık sonucu geliştirilmiş bir ileri anlayışı gösterirler. Çok büyük miktarda bilimsel gerçek, sınanmış hipotez ve mantıksal çıkarım içerirler. Bu anlamda evrim, en güçlü ve yararlı bilimsel kuramlardan biridir."



__________________

Bu ileti en son melnur tarafından 16.08.2013- 18:03 tarihinde, toplamda 1 kez değiştirilmiştir.

Cvp:
Yazan Cevap içeriği

boşluk

sirius
[....]

Varsayılan Kullanıcı Resmi

Kayıt Tarihi: 10.12.2013
İleti Sayısı: 204
Şehir: Gizli
Durum: Forumda Değil

E-Posta Gönder
Özel ileti Gönder

Cevap Tarihi: 02.05.2015- 20:42
Alıntı yaparak cevapla  


bilimsel düşünme bilim için midir, gündelik hayatımızda bilimsel düşünür müyüz, düşünemiyorsak düşünmek için ne yapmalıyız? Allah'a inanma konusunun bilimsel düşünce olmadığını biliyorum, neden bilimsel düşünme olmadığını nasıl açıklayabiliriz.

Cvp:
Yazan Cevap içeriği

boşluk

melnur
[Gelenek]
Forum Yöneticisi

Varsayılan Kullanıcı Resmi

Kayıt Tarihi: 02.08.2013
İleti Sayısı: 6.435
Şehir: İstanbul
Durum: Forumda Değil

E-Posta Gönder
Özel ileti Gönder

Cevap Tarihi: 06.06.2015- 00:19
Alıntı yaparak cevapla  


 Alıntı Çizelgesi: sirius yazmış

bilimsel düşünme bilim için midir, gündelik hayatımızda bilimsel düşünür müyüz, düşünemiyorsak düşünmek için ne yapmalıyız? Allah'a inanma konusunun bilimsel düşünce olmadığını biliyorum, neden bilimsel düşünme olmadığını nasıl açıklayabiliriz.



Gündelik hayatımızda çoğu kez ''bilimsel'' düşünürüz, davranışlarımız da çoğu kez bu doğrultudadır. Bir odada bulunan sobanın yanıp yanmadığına ilişkin belirtiler yoksa ve odadaki bir kişi sobanın yandığını iddia ediyorsa, sobanın yanıp yanmadığını ona dokunarak test etmeye çalışır veya kapağını açıp içine bakma yolunu tercih edebiliriz. Tipik bir bilimsel düşünme yöntemidir bu. Benzer çok fazla örnek verilebilir. Mutfaktan kötü kokular geliyorsa, aklımıza çöp kutusuna atılan yiyecekler gelebilir veya buzdolabında unutulmuş ve zamanı geçmiş herhangi bir yemek de olabilir. Gerçeğin anlaşılması küçük bir araştırma gerektirecektir. Bu tür ''küçük araştırmalar'' da içselleştirilmiş bilimsel davranma yönteminden farklı değildir. Bir başka tipik örnek, odanın içinde görünmeyen bir ejderha bulunduğunu iddia eden birine şaşkınlık içinde bakışımız ve olası şiddetli itirazlarımızda gizlidir. Odanın içinde görünmeyen bir ejderha mı olurmuş!

Ne var ki konu dinsel alana geldiğinde bu düşünme ve davranma biçimimiz genellikle önemini yitirir. Dinsel konularda çoğunlukla böyle düşünmez, böyle davranmayız. Çünkü din bir inanç konusudur, kendini sorgulatmaz. Yüzlerce yılın alışkanlıkları birey üzerinde böyle bir ''dokunulmaz'' alanın oluşmasına neden olmuştur. Bu yüzden seküler bir yaşamın çağdaşlık için asgari koşul olduğunu önemsememiz gerekiyor. İnanç siyasal, toplumsal ve bilimsel bir hayatın içine bu nedenle sokulmamalıdır. Laikliğin önemi de burada yatıyor.


Cvp:
Yazan Cevap içeriği

boşluk

melnur
[Gelenek]
Forum Yöneticisi

Varsayılan Kullanıcı Resmi

Kayıt Tarihi: 02.08.2013
İleti Sayısı: 6.435
Şehir: İstanbul
Durum: Forumda Değil

E-Posta Gönder
Özel ileti Gönder

Cevap Tarihi: 25.11.2018- 08:31
Alıntı yaparak cevapla  


Kitaplığı karıştırırken rastladım. Bir kitabın arasında küçük bir kağıda yazılmış. Ben mi yazmışım, bir kitaptan mı alıntılanmış, şimdi çıkartamıyorum. Yok saymak da içimden gelmediği için buraya alıyorum.

Bilim; araştırma bulgularına dayanarak neden-sonuç niteliğinde ilişkiler bulmaya çalışan, olay ve olguları yönteme dayalı olarak çözümleyip genellemelere ulaşmaya çalışan sistematik bilgiler bütünüdür.

İyi bir tanım. Bu tanımla birlikte, bilimin bir de anlama çabası olduğunu kavradığımızda bu tanım daha bir anlaşılabilir hale geliyor.


Cvp:
Yazan Cevap içeriği

boşluk

Bolsevik
[Bolsevik]

Varsayılan Kullanıcı Resmi

Kayıt Tarihi: 20.05.2016
İleti Sayısı: 48
Şehir: Gizli
Durum: üye uzaklaştırılmış

E-Posta Gönder
Özel ileti Gönder

Cevap Tarihi: 25.11.2018- 23:52
Alıntı yaparak cevapla  


...


__________________

Bu ileti en son Bolsevik tarafından 03.12.2018- 16:16 tarihinde, toplamda 2 kez değiştirilmiştir.

Yeni Başlık  Cevap Yaz



Forum Ana Sayfası  »  Bilimin genel konuları ve bilimsel yayın ve makaleler
 »  Bilim ve bilimsel düşünme yöntemi

Forum Ana Sayfası

 Bu konuyu 1 kişi görüntülüyor:  1 Misafir, 0 Üye
 Bu konuyu görüntüleyen üye yok.

Benzer konular
Başlık Yazan Cevap Gösterim Son ileti
Konu Klasör Kesintisiz Devrim’in yöntemi: spartakus 0 1252 12.06.2015- 21:04
Konu Klasör Tek mücadele yöntemi var: Sınıf mücadelesi melnur 0 1429 17.10.2016- 04:57
Konu Klasör Ütopik ve Bilimsel Sosyalizm* spartakus 5 2216 24.09.2015- 20:45
Konu Klasör Bilimsel özgürlük sınırlanabilir mi? melnur 0 1472 16.08.2013- 18:05
Konu Klasör Bilimsel ve ütopik sosyalizm bedrettin 4 1629 19.02.2018- 20:04

Etiketler   Bilim,   bilimsel,   düşünme,   yöntemi


Benzer konular
Başlık Yazan Cevap Gösterim Son ileti
Konu Klasör Kesintisiz Devrim’in yöntemi: spartakus 0 1252 12.06.2015- 21:04
Konu Klasör Tek mücadele yöntemi var: Sınıf mücadelesi melnur 0 1429 17.10.2016- 04:57
Konu Klasör Ütopik ve Bilimsel Sosyalizm* spartakus 5 2216 24.09.2015- 20:45
Konu Klasör Bilimsel özgürlük sınırlanabilir mi? melnur 0 1472 16.08.2013- 18:05
Konu Klasör Bilimsel ve ütopik sosyalizm bedrettin 4 1629 19.02.2018- 20:04

Etiketler   Bilim,   bilimsel,   düşünme,   yöntemi


Forum Yazılımı:   php Kolay Forum (phpKF)  ©  2007 - 2014   phpKF Ekibi



Forum Mobil RSS